در سالهای اخیر، درمانهای روانشناختی با ورود فناوریهای نوین و غیردارویی تحولی شگرف یافتهاند. روشهایی مانند rTMS بهعنوان درمانی علمی و مدرن، امکان تحریک دقیق مغز و بازگرداندن تعادل خلقوخو را فراهم کردهاند، بدون نیاز به دارو یا بیهوشی. کلینیک سوین با بهرهگیری از این فناوری پیشرو، تجربه موفق بیماران در افسردگی، اضطراب و وسواس را رقم زده است. در ادامه، با مکانیسم rTMS، مزایا و روند جلسات آشنا میشوید.
تحریک مغناطیسی مکرر مغز (rTMS) چیست و چگونه عمل میکند؟
آر تی ام اس یا تحریک مغناطیسی مکرر مغز (rTMS) یک روش جدید و پیشرفته برای درمان مشکلاتی مثل افسردگی، اضطراب و وسواس است. در این روش، دستگاهی مخصوص با استفاده از امواج مغناطیسی ملایم قسمتهایی از مغز را که در کنترل احساسات نقش دارند، تحریک میکند. این تحریک باعث میشود سلولهای مغزی دوباره فعال شوند و حال روحی فرد به تعادل برگردد. درمان با آر تی ام اس کاملاً بدون درد است، نیازی به بیهوشی ندارد و فرد بعد از جلسه میتواند کارهای روزمرهاش را انجام دهد.
برخلاف شوکدرمانی (ECT) که شدیدتر است و ممکن است عوارضی مثل فراموشی موقت داشته باشد، آر تی ام اس بسیار ایمن و غیرتهاجمی است. این روش بدون آسیب به مغز، به بدن کمک میکند تا خودش دوباره تعادل روانیاش را پیدا کند. به همین دلیل، امروزه rTMS یکی از بهترین روشهای درمان افسردگی در سراسر جهان شناخته میشود.
Repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) is a safe and well-tolerated intervention for major depressive disorder (MDD). Over 150 randomized controlled trials (RCTs) have been carried out, and its efficacy has been confirmed in dozens of meta-analyses.
ترجمه:
تحریک مغناطیسی تکراری فراجمجمهای است. تاکنون بیش از ۱۵۰ کارآزمایی تصادفی کنترلشده (RCT) در این زمینه انجام شده و اثربخشی آن در دهها متاآنالیز تأیید شده است.
منبع: pmc.ncbi.nlm.nih
سازوکار عملکرد rTMS در مغز
روش rTMS با استفاده از امواج مغناطیسی ملایم روی بخشهایی از مغز کار میکند که در احساسات و خلقوخو نقش دارند. این امواج باعث میشوند سلولهای مغزی که کمتر فعال هستند دوباره شروع به کار کنند و مغز تعادل طبیعی خودش را به دست آورد. میتوان گفت rTMS مثل یک «تنظیمکننده ریتم مغز» است که مغز را از حالت افسردگی یا اضطراب، به آرامش و نشاط برمیگرداند.
- تأثیر بر سلولهای عصبی: امواج مغناطیسی سلولهای مغزی را تحریک میکنند تا پیامهای عصبی را بهتر ردوبدل کنند و ارتباط بین قسمتهای مختلف مغز تقویت شود.
- تحریک نواحی خاص مغز: معمولاً قسمت جلوی مغز (ناحیه پیشپیشانی) هدف قرار میگیرد، چون در کنترل احساسات و تمرکز نقش مهمی دارد.
- تنظیم مدارهای مغزی و خلقوخو: این روش کمک میکند مسیرهای عصبی مرتبط بااحساس شادی و آرامش دوباره فعال شوند.
- برقراری تعادل شیمیایی مغز: rTMS باعث میشود میزان مواد شیمیایی مثل سروتونین و دوپامین در مغز تنظیم شود و در نتیجه حال روحی فرد بهتر شود.
مزایای درمان با rTMS نسبت به روشهای دارویی و سنتی
درمان با rTMS یکی از روشهای نوین و مطمئن برای بهبود اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و وسواس است. این روش برخلاف درمانهای دارویی یا سنتی، بدن را درگیر مواد شیمیایی نمیکند و بدون درد و ناراحتی انجام میشود. rTMS با استفاده از امواج مغناطیسی طبیعی، مغز را بهصورت ایمن و دقیق تحریک میکند تا خودش دوباره تعادل روانیاش را به دست آورد.
- بدون نیاز به بیهوشی یا بستریشدن: در جلسات rTMS نیازی به بیهوشی نیست و درمان در محیطی آرام انجام میشود. بیمار بعد از جلسه میتواند بلافاصله به کار یا زندگی روزمرهاش برگردد.
- بدون عوارض جانبی جدی: این روش باعث مشکلاتی مثل افزایش وزن، خوابآلودگی یا وابستگی دارویی نمیشود و بدن را تحتفشار قرار نمیدهد.
- جلسات کوتاه و قابلتکرار: هر جلسه معمولاً ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد و بیمار میتواند چند بار در هفته آن را انجام دهد.
- مناسب برای افرادی که به دارو پاسخ ندادهاند: rTMS بهویژه برای افرادی مفید است که داروها روی آنها تأثیر نداشته یا از عوارضشان خسته شدهاند. این درمان میتواند امید تازهای برای بازگشت آرامش و انرژی ذهنی باشد.
درمان افسردگی با rTMS در کلینیک سوین
درمان افسردگی با rTMS در کلینیک سوین روشی علمی، ایمن و مؤثر است که بر نواحی خاصی از مغز مانند DLPFC (بخش جلوی مغز که مسئول کنترل احساسات و خلقوخو است) تمرکز دارد. امواج مغناطیسی ملایم این دستگاه باعث فعالشدن سلولهای عصبی کمکار شده و ارتباطات مغزی را تقویت میکند. نتیجه این فرایند، بهبود خلق، افزایش انرژی ذهنی و کاهش احساس غم و ناامیدی است. تحقیقات جهانی نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد بیماران مبتلا به افسردگی با این روش بهبود قابلتوجهی پیدا میکنند.
در کلینیک روانشناسی سوین نیز بیماران زیادی که سالها از دارو نتیجه نگرفته بودند، با جلسات منظم rTMS به آرامش و نشاط ذهنی برگشتهاند. بسیاری از آنها گزارش کردهاند که پس از چند جلسه، خواب بهتر، انگیزه بیشتر و احساس سبکی در ذهن و بدن خود تجربه کردهاند.
درمان وسواس (OCD) با rTMS
وسواس فکری – عملی یا OCD یکی از اختلالاتی است که میتواند ذهن را درگیر افکار تکراری و رفتارهای اجباری کند. در درمان با rTMS، امواج مغناطیسی به بخشهایی از مغز فرستاده میشوند که در ایجاد و کنترل وسواس نقش دارند؛ بهویژه ناحیهای به نام قشر جلوی مغز (Orbitofrontal Cortex) که با مدارهای اضطراب و کنترل رفتار در ارتباط است. این تحریک مغزی باعث آرامتر شدن فعالیت بیش از حد این بخشها میشود و در نتیجه شدت افکار وسواسی و اضطراب کاهش مییابد.
- مکانیزم مغزی وسواس: در مغز افراد وسواسی، بعضی از مدارهای عصبی بیشفعال هستند. rTMS با تنظیم فعالیت این مدارها به مغز کمک میکند تا تعادل طبیعی خود را باز یابد.
- تعداد جلسات درمان: معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ جلسه، هر جلسه حدود ۳۰ دقیقه، برای مشاهده نتیجه قابلتوجه لازم است.
- اثرگذاری بر وسواس مقاوم: این روش برای افرادی که دارو و درمانهای سنتی برایشان مؤثر نبوده، گزینهای بسیار کارآمد است.
- مزیت بزرگ rTMS: درمان بدون دارو، بدون درد و بدون عوارض جانبی است و بیماران بعد از چند هفته احساس آرامش، کاهش وسواس و بهبود تمرکز را تجربه میکنند.
درمان حملات پانیک و اضطراب با rTMS
حملات پانیک و اضطراب زمانی رخ میدهند که بخشهایی از مغز، مثل آمیگدالا (مرکز ترس) و قشر پیش پیشانی بیش از حد فعال میشوند و بدن واکنشی شبیه خطر واقعی نشان میدهد. درمان با rTMS با استفاده از امواج مغناطیسی ملایم، این بخشها را آرام میکند و پیامهای عصبی را به حالت طبیعی بازمیگرداند. در نتیجه، احساس ترس، تپش قلب و افکار منفی بهتدریج کاهش مییابد.
- تأثیر بر نواحی اضطرابی مغز: rTMS باعث کاهش فعالیت بیش از حد آمیگدالا و تقویت عملکرد بخش آرامکننده مغز میشود.
- کاهش علائم جسمی و روانی: بیماران پس از چند جلسه، کاهش اضطراب، بهبود خواب و کنترل بهتر احساسات را تجربه میکنند.
- مناسب برای افراد مقاوم به دارو: افرادی که از دارو نتیجه نگرفتهاند، با این روش پاسخ بسیار بهتری میگیرند.
- تجربههای موفق در کلینیک سوین: بسیاری از مراجعان پس از دوره درمان، از کاهش چشمگیر حملات و بازگشت آرامش خبر دادهاند.
روند انجام جلسات rTMS در کلینیک سوین
درمان با rTMS در کلینیک سوین در محیطی آرام، ایمن و تخصصی انجام میشود. در هر جلسه، بیمار روی صندلی راحت مینشیند و دستگاه مخصوص، پالسهای مغناطیسی ملایمی را به بخشهای خاصی از مغز میفرستد. این فرایند بدون درد، بینیاز از بیهوشی و کاملاً قابلتحمل است. بسیاری از بیماران حتی هنگام درمان احساس آرامش و سبکی ذهنی دارند.
| مورد | توضیح |
|---|---|
| مراحل انجام جلسه | ابتدا پزشک محل دقیق تحریک را تعیین میکند، سپس دستگاه rTMS با دقت روی سر بیمار قرار میگیرد و پالسهای مغناطیسی آغاز میشوند. |
| مدت و تعداد جلسات | هر جلسه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد و معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ جلسه (۳ تا ۵ بار در هفته) برای اثربخشی کامل نیاز است. |
| احساس بیمار حین درمان | فرد تنها احساس ضربههای ملایم یا لرزش خفیف در ناحیه سر دارد و میتواند بلافاصله بعد از جلسه به فعالیتهای روزانه خود برگردد. |
| نکات مراقبتی | نیازی به مراقبت خاصی نیست؛ فقط بهتر است بیمار در روز درمان استراحت کافی داشته و از مصرف زیاد کافئین پرهیز کند. |
حرف آخر
در پایان، rTMS یک روش ایمن، غیرتهاجمی و علمی برای درمان افسردگی، اضطراب، وسواس و سایر اختلالات روانی است که بدون دارو و با کمترین عوارض، نتایج قابلتوجهی ارائه میکند. کلینیک سوین بهعنوان مرکز پیشرو در استفاده از این فناوری، با تیم متخصص و تجهیزات پیشرفته، تجربهای متفاوت و مؤثر برای بیماران فراهم کرده است. هماکنون میتوانید با رزرو نوبت مشاوره یا تماس با کلینیک سوین، اولین قدم را برای بازگشت آرامش و تعادل روانی خود بردارید.
آیا rTMS باعث درد میشود؟
خیر، تنها حس خفیف ضربه یا لرزش در ناحیه سر احساس میشود و درمان کاملاً قابلتحمل است.
نتایج درمان rTMS چه زمانی ظاهر میشوند؟
معمولاً پس از چند جلسه، تغییرات خلقوخو و انرژی ذهنی قابل مشاهده است.
آیا rTMS وابستگی ایجاد میکند؟
خیر، این روش هیچ وابستگی دارویی یا جسمانی ایجاد نمیکند.
آیا بعد از هر جلسه میتوان به کارهای روزمره برگشت؟
بله، بیماران بلافاصله بعد از هر جلسه میتوانند فعالیتهای معمول خود را انجام دهند.
